Ogród jesienią: co posadzić teraz, żeby cieszyć się wiosną
Jesień to najlepszy termin sadzenia w całym roku, bo ziemia jest ciepła, a roślina nie musi jednocześnie ukorzeniać się i produkować liści. Podpowiadamy, co wsadzić w listopadzie i do kiedy.
Wiosna wydaje się naturalnym terminem sadzenia, ale roślina posadzona w kwietniu musi jednocześnie budować korzenie i rozwijać liście, zwykle przy pierwszej fali suszy. Jesienią ma inną sytuację: ziemia jest jeszcze ciepła, deszcz pada częściej, a nadziemna część nie potrzebuje wody. Dlatego pytanie, co posadzić jesienią w ogrodzie, ma dłuższą listę odpowiedzi niż wiosenne.
Cebulki, czyli decyzja z terminem
Tulipany, narcyzy, krokusy, szafirki i czosnek ozdobny sadzi się od września do początku listopada, dopóki da się wbić łopatkę. Zasada głębokości brzmi: trzy razy wysokość cebulki. Zbyt płytkie sadzenie kończy się przemarznięciem, zbyt głębokie opóźnia kwitnienie i osłabia roślinę.
| Roślina | Termin | Głębokość | Odstęp |
|---|---|---|---|
| Tulipan | październik–początek listopada | 12–15 cm | 10 cm |
| Narcyz | wrzesień–październik | 15 cm | 12 cm |
| Krokus, szafirek | wrzesień–listopad | 6–8 cm | 5 cm |
| Czosnek jadalny | koniec października–listopad | 5–7 cm | 10 cm |
| Lilia | wrzesień–październik | 15–20 cm | 20 cm |
Drzewa i krzewy liściaste
Sadzenie z odkrytym korzeniem ma sens tylko jesienią i wczesną wiosną, a jesienny termin daje lepszy start, bo korzenie pracują jeszcze przy temperaturze gleby powyżej pięciu stopni. Materiał w pojemnikach można sadzić przez cały sezon, ale w listopadzie kupuje się go taniej, bo szkółki wyprzedają zapasy.
Wyjątki, których nie sadzimy przed zimą: rośliny wrażliwe na mróz w młodym wieku, czyli brzoskwinia, morela, część odmian magnolii i hortensja bukietowa w słabszych odmianach. Ich termin to wiosna, po ustąpieniu przymrozków.
Byliny i trawy ozdobne
Piwonie, funkie, liliowce i rudbekie przyjmują się jesienią bez problemu, o ile posadzisz je co najmniej cztery tygodnie przed pierwszymi mrozami. Trawy ozdobne to inna historia: miskant i rozplenica lepiej znoszą sadzenie wiosenne, bo zimą przy młodym systemie korzeniowym gniją od nadmiaru wody.
Prace, które trzeba wykonać razem z sadzeniem
- Wykop dołek dwa razy szerszy od bryły korzeniowej, ale nie głębszy. Zbyt głęboki dołek powoduje osiadanie i zapadnięcie szyjki korzeniowej.
- Rozluźnij ściany dołka szpadlem, żeby korzenie nie krążyły w twardej glinie jak w donicy.
- Wymieszaj wykopaną ziemię z kompostem w proporcji trzy do jednego. Czysty kompost w dołku tworzy pułapkę na wodę.
- Posadź tak, żeby miejsce szczepienia albo szyjka korzeniowa zostały nad poziomem gruntu.
- Podlej obficie, nawet gdy pada. Woda osadza ziemię wokół korzeni i usuwa pustki powietrzne.
- Ściółkuj korą albo liśćmi warstwą pięciu centymetrów, odsuniętą od pnia na dwa palce.
Do kiedy najpóźniej
Granicą nie jest data w kalendarzu, a temperatura gruntu. Dopóki na głębokości dziesięciu centymetrów jest powyżej pięciu stopni, korzenie rosną i roślina się zakotwiczy. W większości kraju oznacza to koniec listopada, a w zimniejszych rejonach połowę tego miesiąca. Jeśli spóźnisz się o dwa tygodnie, lepiej przechować materiał w chłodnym miejscu z wilgotnym podłożem i posadzić w marcu, niż wsadzać w zamarzniętą ziemię. Sadzenie warto zgrać z pozostałymi pracami sezonu, bo przy przygotowaniu ogrodu do zimy część zadań wypada już we wrześniu, a z częścią lepiej poczekać do listopada.